Jezus ging niet met vakantie

De zomer komt er aan. Veel mensen gaan op vakantie. In de vakantie doe je andere dingen dan gewoon, of de dingen anders. Vakantie kan, als ik het goed zie, in principe twee kanten opgaan: het zoeken van rust en/of het verruimen van je horizon.

Voor het eerste zoek je stille oorden op die ontspanning bewerken, of ga je aan wellness doen. Voor het tweede ga je naar onbekende streken, mensen, gewoonten, godsdiensten en stelt je er voor open. Voor ons, voor mij met name, heeft het eerstgenoemde de hoogste prioriteit, het vinden van rust. Het dagelijks ritme ervaar ik zelden als rustig, daarom zoek ik dat in de vakantie. Rond deze tijd zeg ik ook vaker tegen mensen dat ik aan vakantie toe ben. En aan de plaatsen waar we komen valt me ook telkens op dat de mensen daar rustiger leven dan we thuis doen, in dit druk bevolkte en jachtige landje. Die waarneming kan natuurlijk voor een deel gezichtsbedrog zijn, maar tekent wel de blikrichting.

Voor het legitimeren van vakantie kun je niet bij de bijbel terecht. In de bijbel komt het woord vakantie niet voor. Het woord niet en ook het bedoelde fenomeen van een jaarlijks terugkerende periode van ander gedrag niet. Van niet één van de bijbelse figuren kun je iets lezen dat in de buurt komt van datgene wat wij met vakantie bedoelen. Ook Jezus deed niet aan vakantie. Je zou hooguit kunnen zeggen dat hij wel eens een survival-training in de woestijn absolveerde, maar dit soort avonturen rekenen wij nog maar kort als mogelijke invulling van vakantie goed. Het hele idee van vakantie is van behoorlijk late datum, het bestaat nog maar een paar generaties. Iets van onze moderne tijd. Noodzakelijke regulering van ons drukke bestaan?

Ook al komt vakantie in de bijbel niet voor - dat de mens rustperioden nodig heeft, daar weet de bijbel alles van. Nergens in de bijbel staat (nou ja, hooguit in Spreuken en Wijsheid een paar keer) dat we hard moeten werken, maar talloze keren maant ons de bijbel dat we van ophouden moeten weten. Dat is zelfs één van de tien leefregels: Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, maar de zevende dag is een rustdag... (Exodus 20). Ook Jezus zocht vaak de stilte op, om na te denken, en om zichzelf en God te vinden. Soms deed hij dat zelfs om de mensen uit de weg te gaan, die altijd wel iets van hem wilden. En hij gebiedt het ook zijn leerlingen (Marcus 6): ‘Ga nu mee naar een eenzame plaats om alleen te zijn en een tijdje uit te rusten.’ Want, zo staat er bij, het was een voortdurend komen en gaan van mensen, zodat ze zelfs niet de kans kregen om te eten.

Misschien is de vakantietijd wel een goed moment om tot je door te laten dringen dat wij - bijbels gesproken - onze (zelf-)waardering dus niet uit ons werk hoeven te halen, maar een diepe waarde hebben, gewoon omdat we mens-onder-Gods-ogen zijn. Niet pas omdat we effectief of nuttig zijn. We zijn geschapen om iets te betekenen en te bewerkstelligen, maar ook om rust en stilte te kennen. Misschien moet je er niet eens mee wachten tot het vakantietijd is.

Een fijne vakantietijd wens ik u, thuis of weg van huis. Ontspanning en rust voor lichaam en ziel. Waardevolle en verrassende ontmoetingen met andere mensen en, wie weet, ook met God.

Jan-Hendrik Kip